Galg of Vrijheid

In vijf zalen van het Gemeentemuseum Jacob van Horne aan de Markt in Weert zijn van 2 juni tot en met 1 september unieke museale objecten uit binnen- en buitenland en de eigen collectie opgesteld. Bijzondere aandacht gaat uit naar de minderbroeders Antonius en Hieronymus uit Weert.
De zaligverklaring in 1675 en de heiligverklaring in 1867 van de Martelaren van Gorcum komen eveneens aan bod.
Aan de viering in Weert van het 50 jarig jubileum van de heiligverklaring wordt aandacht besteed. 

De tentoonstelling is op zondag 2 juni geopend door de wethouder van Cultuur, Harry Coolen.
Bekijk de Uitnodiging opening
 

 
Nederlandse Opstand
De koning van Spanje Philips II voerde een waar schrikbewind en het land werd verscheurd door godsdiensttwisten tussen protestanten en katholieken. De moord op de Markt in Brussel op de edelen Egmondt en Van Horne (Philips van Montmorency) op 5 juni 1468 is het startsein van een 80 jaren durende opstand van de Nederlanden tegen de Spaanse overheersing
 
Martelaren van Gorcum
In de expositie wordt stilgestaan bij het martelaarschap, de historie en over de eeuwenlange verering.
Een van de meest ingrijpende gebeurtenissen tijdens de Nederlandse Opstand is de moord op negentien geestelijken, die bekend zijn geworden als de Martelaren van Gorcum. In 1572 werden ze opgepakt door de Watergeuzen, naar Den Briel vervoerd, gemarteld en zeer wreed vermoord.
De lotgevallen van de Martelaren van Gorcum zijn een internationaal fenomeen en hun moord wordt wereldwijd nog altijd herdacht.
Onder de vermoorde geestelijken zijn Hieronymus en Antonius; twee franciscanen uit Weert. Deze zomer staat hun thuisstad uitgebreid bij hen stil, in de tentoonstelling.

Begeleidend boekwerk
Bij deze tentoonstelling is een gratis begeleidend boekwerk verschenen. Elke bezoeker ontvangt deze bij binnenkomst.
Het boekwerk geeft een toelichting op de bijjna zeventig objecten die de tentoonstelling omvat.
U kunt het boekwerk als pdf-document hier downloaden.

Enkele bijzondere objecten uit de tentoonstelling

Watergeuzen
Watergeuzen J. Dusselman
Fragment J. Dusselman
Op 1 april 1572 veroveren de Watergeuzen Den Briel. Zij ontpoppen zich als brute veroveraars. Diverse rooms-katholieke geestelijken worden opgepakt.
 

 








Laatste tocht
Laatste tocht
De laatste tocht
De geestelijken worden na hun gevangenneming dagenlang mishandeld, maar tot het doden komt het echter niet. De worden naar Den Briel vervoerd. Op 9 juli 1572 vinden ze hun einde aan de balken van een turfschuur.
 

 




Hieronymus van Weert
Hieronymus uit Weert
Hieronymus uit Weert
Een van de bekendste martelaren is Hieronymus van Weert. Hij wordt in 1522 geboren in Weert, volgens de overlevering in een huis in de Langstraat. De Weerter minderbroeder is een van de oudst bekende Nederlanders met een tatoeage.  Voordat hij werd opgehangen sneden de watergeuzen het Jeruzalemkruis op wrede wijze uit zijn vlees.
 
 
 



Bruiklenen
In vijf zalen vindt u unieke objecten tentoongesteld uit verschillende musea en kerken in binnen- en buitenland.
Enkele voorbeelden;
Martelarentriptiek van A. Winkel uit de St. Bavo in Haarlem
Een reliekenkistje (1617) Museum de Mindere in St. Truiden(B )
 
Martelarentriptiek                                                
Martelarentriptiek van A. Winkel St. Bavo Haarlem                                                             Reliekenkistje 1617                                                                                                                                                        Museum de Mindere St. Truiden (B)
Verering in Weert
Optocht viering Martelaren 1917
Optocht uit 1917 op de Markt in Weert
de stoet komt vanaf de Hoogstraat
Zowel in de parochiekerk als in de fransciscanenkloosterkerk van Weert zijn altaren opgericht om hun verering levend te houden.
De heiligenverklaring van de martelaren in 1867 en het gouden jubileum van hun heiligverklaring in juli 1917 werden “met ongewone luister gevierd”.
 

 

 


Film
In de tentoonstelling kunt u de film ‘De Martelaren van Gorcum’ bekijken.
De film van ruim 10 minuten uit 2012 is gemaakt ter gelegenheid van de expositie Oog in oog met de Martelaren van Gorcumin het Gorcums Museum.
U ziet en hoort historicus Jan Blokker.


Lezing 'Galg of vrijheid: martelaarschap in de Middeleeuwen'

Herman Plaij
Foto Bob Bronshoff

zondag 16 juni door emeritus hoogleraar dr. Herman Pleij
 

 
In het kader van deze tentoonstelling geeft historicus dr. Herman Pleij op zondag 16 juni om 14.00 de lezing 'Galg of Vrijheid: martelaarschap in de Middeleeuwen', met speciale aandacht voor de martelaren van Gorcum en het martelaarschap in de vroegmoderne tijd in Sociëteit Amicitia, Markt 9 in Weert (naast het museum).
De lezing wordt door het Erfgoedcluster Weert georganiseerd samen met het Bibliocenter Weert.
De toegangsprijs bedraagt € 10,00, leden van Bibliocenter Weert € 5,00.
Museumkaarthouders € 8,00.
Toegang tot het museum en een kopje koffie/thee is inbegrepen.
Kaarten zijn zowel in de voorverkoop als op de middag zelf uitsluitend verkrijgbaar aan de balie van het museum.
De voorverkoop begint vanaf 4 juni. De balie is geopend van maandag tot en met vrijdag van 14.00 uur tot 17.00 uur. 


MEDIA

Link
Veel van de objecten in het Gemeentemuseum Jacob van Horne zijn in bruikleen gegeven door de 'Orde der Minderbroeders Franciscanen' in Utrecht.
Meer informatie en het levensverhaal van Franciscus van Assisi en de 'Orde der Minderbroeders Franciscanen' in Nederland vindt u op de website www.franciscanen.nl

Openingstijden
Gemeentemuseum Jacob van Horne aan de Markt in Weert is geopend van dinsdag tot en met zondag van 14.00 uur tot 17.00

Entree

Audiotour
  gratis
Volwassenen
€ 4,00
Groepen vanaf 10 personen
€ 3,00
Weerterlandpas
€ 2,00
Kinderen en scholieren tot en met 17 jaar
  gratis
Vrienden van het museum
  gratis
Museumjaarkaart
  gratis